“Ο ΕΛΛΗΝΑΣ
ΦΡΑΝΚ ΣΙΝΑΤΡΑ”!

Κυριακή, Απρίλιος 7, 2019

Πάνος Γαβαλάς – Ρία Κούρτη, το συναρπαστικότερο και τελειόφωνο ντουέτο στο Λαϊκό Τραγούδι

 

Έτσι, τον αποκαλούσε ο αμερικανικός Τύπος
στη χρυσή ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ
που τραγουδούσε στα πολυτελή
νυχτερινά κέντρα των ΗΠΑ

 

Πάνος Γαβαλάς. Αιώνιος φίλος μου.
Ο διάσημος, αντιστάρ.
Κόντραρε – συχαινόταν – τη μανία της προβολής.
Τη μεγαλομανία πολλών να γίνουν κάτι – νοματαίοι μέσω της επικοινωνίας…
Απόλυτη σοβαρότητα στη μουσική που κυβερνούσε
και συντάραζε το ΕΙΝΑΙ ΤΟΥ.
Σεβασμός, στη χιλιόμορφη νότα. Που όπως έλεγε, ποτέ δεν τελειώνει.

Όπως, η φανταστία…

 

Τέσσερις σχολές της εποχής 1950-’60.
Που εκτόξευσαν στους ουρανούς την αξία του Λαϊκού Τραγουδιού.

 

Ο Πάνος Γαβαλάς, ο ένας της τετράδας των μεγάλων τραγουδιστών της εποχής.
Γρηγόρης Μπιθικώτσης, Στέλιος Καζαντζίδης, Μανώλης Αγγελόπουλος.

 

Ο Δημήτρης Μανιάτης, που έγραψε το βιβλίο του (που άργησε όντως να εκδοθεί)
προσπέρασε και το αδύνατον.
Διείσδυσε, στον κατάκλειστο χαρακτήρα του.

Που ο ίδιος, ποτέ δεν διαφήμιζε.

 

Εισχώρησε, στις “φλέβες του”. Μουσικές και ανθρώπινες…
Και επιτέλους, ο αναγνώστης μαθαίνει…
τι ήταν, γιατί δεν ήταν και ποιος τελικά ήταν ο μεγάλος Βάρδος.

 

Που και σήμερα, τα τραγούδια του γράφουν Ιστορία στα νυχτερινά κέντρα.
Μαζί με τον δημοφιλέστατο συνθέτη Θανάση Πολυκανδριώτη
ως σύμβουλοι έκδοσης στο βιβλίο συμπαρασταθήκαμε στο τιτάνιο έργο που επωμίστηκε ο συγγραφέας. Που πήρε τελικά, δέκα με τόνο…

 

Στην παρουσίαση του βιβλίου με τίτλο “Πάνος Γαβαλάς, μια φωνή όλο φως”
δεν μπόρεσα δυστυχώς να είμαι εκεί που το ζητούσε όλο μου το είναι.

Παρακάλεσα τον Θανάση Πολυκανδριώτη (αγαπημένο φίλο) να διαβάσει το σημείωμα που έγραψα για τον αξέχαστο φίλο μου.

 

 

Ιδού, το κείμενο:

 

Θα είμαι σύντομος.

 

Σημασία έχει αν στο τέλος σου έχεις απάντηση στο γιατί έζησες; Στο παγκόσμιο ερώτημα του Τένισον, του παγκόσμιου ποιητή… ο αιώνιος φίλος μου απάντησε.

 

Έζησε, ζει και θα ζει. Ολοζώντανο το έργο του. Αξέχαστος.

 

Τα τραγούδια του παίζονται μανιωδώς.

 

Κάθε βράδυ στα κέντρα διασκέδασης. Η αθανασία ποτέ δεν πεθαίνει, απαγορεύει ημερομηνία λήξης..

 

Οι ατέλειωτες συζητήσεις μαζί του, μου επιτρέπουν να σταθώ σε έναν Πάνο Γαβαλά που έβλεπε σαν προσωπικό χρέος του την απόλυτη σοβαρότητα απέναντι στη μουσική που λάτρευε και ήταν το πάθος του.

 

Πρώτον, αυθεντικός διανοούμενος της μουσικής. Στοχαστής. Τίποτα δεν έκανε στην τύχη . «Όταν το τραγούδι κλαίει, ο τραγουδιστής δεν κλαίει» έλεγε.

 

Σιχαινόταν τα «αχ και βαχ». Τους λυγμούς και αναστεναγμούς… «Εμπόριο κιτσαρίας» έλεγε. Τον αηδίαζαν οι αντιαισθητικοί στίχοι και πολιτικοί κανιβαλισμοί που κατέστρεφαν το καλό τραγούδι, που το έχει ανάγκη ο βασανισμένος πολίτης.

 

Δεύτερον, ποιος ξέρει ότι άκουγε τις ενορχηστρώσεις του Δημήτρη Μητρόπουλου με μεγάλες ορχήστρες 104 οργάνων; Δεν είπε ποτέ δημόσια την τρέλα του για τον Μπετόβεν, Ραβέλ, Φραντζ Λιστ και Μπαχ. Όταν του χάρισα σε 1η εκτέλεση ηχογράφηση της 9ης του Μπετόβεν από τον Αρτούρο Τοσκανίνι μου είπε ότι τον άκουσε πολλές φορές. Κουνώντας το κεφάλι έλεγε ψιθυρίζοντας «κι εμείς νομίζουμε ότι είμαστε κάτι, στους ωκεανούς της μουσικής».

 

Τρίτον, όταν στην Αμερική η περιοδεία του έκανε πάταγο -που ήταν στο φουλ της δόξας του- και τα εκεί ΜΜΕ τον αποκάλεσαν Φρανκ Σινάτρα. Δεν του άρεσε. Όπως δεν του άρεσε και η δημοσιότητα. Ήταν αντιστάρ, πράγματι. Γιατί ποτέ δεν υποκρινόταν. Έλεγε «όταν είμαι με τον κοσμάκη μέσα στη σκληρή νύχτα μέχρι τις 8 το πρωί, δεν είχαν νόημα για μένα οι συνεντεύξεις και η προβολή.»

 

Ποιος ξέρει ότι τραγούδησε το My Way και ξεσήκωσε τους Αμερικανούς; Δεν το έλεγε, γιατί μονίμως δεν ήθελε να μιλάει για τον εαυτό του. Το My Way -και να το γιατί τον απεκάλεσα διανοούμενο της μουσικής- τον είχε συναρπάσει. Έπιασε, μου έλεγε, την άπιαστη τελειότητα. Τέσσερις δυνάμεις έγιναν ένα: φωνή, στίχος, σύνθεση, ενορχήστρωση. Και απολύτως δικαίως σάρωσε όλα τα βραβεία και διδάσκεται στις σχολές της μουσικής η πληρότητά του.

 

Και τέταρτον. Δεν ήταν για μένα, μόνο η πεντακάθαρη άρθρωση ή η συνεχείς χρωματισμοί μιας φωνής με συνεχείς οκτάβες που διέτρεχε χωρίς κανένα ζόρι χαμηλές, μεσαίες και υψηλές νότες. ΉΤΑΝ ΤΟ ΣΤΕΜΜΑ ΕΥΓΕΝΕΙΑΣ σε ένα κατασυκοφαντημένο λαϊκό τραγούδι που κυρίως, μαζί και με τον Μανώλη Χιώτη, έφεραν στα μπουζούκια αυτούς που πριν δεν πάταγαν ποτέ.

 

Τέλος τόσο κορυφαίο ντουέτο απόλυτης αρμονίας δεν έχω ξανακούσει. Γαβαλάς και Κούρτη, μιλάμε για κρυστάλλινες νότες των δύο σε συναρπαστικό ρυθμό ενός. Πολλοί έλεγαν το ίδιο με μένα, ότι μόνο η Ρία Κούρτη με τις απεριόριστες φωνητικές της δυνατότητες μπορούσε να ανεβοκατεβαίνει και να κουμπώνει με μια φωνή μεγάλων απαιτήσεων υψηλότατου επιπέδου.

 

Ο Πάνος Γαβαλάς αυτός ήταν. Και δεν άλλαζε ούτε με όπλο. Σε μια αναξιόπιστη εποχή ήταν ο αξιόπιστος και για τους φίλους και για τους θαυμαστές του.

 

Ευχαριστώ πολύ.
Νάσος Τσαγκανέλης